Roztocza uszne u psów: objawy i leczenie

Lekarze weterynarii twierdzą, że roztocza uszne u psów nie są najczęstszą chorobą pasożytniczą, ale każdy właściciel powinien być świadomy objawów, które mogą pojawić się we wczesnym stadium infekcji, i wiedzieć, jak prawidłowo leczyć swojego pupila w domu.

Rodzaje kleszczy i ich charakterystyka

W naturze występuje ponad 900 gatunków kleszczy, ale tylko kilka z nich może zaatakować psy. Pasożyty wywołujące choroby u psów mogą jednak stanowić zagrożenie nie tylko dla innych zwierząt domowych, ale także dla ludzi.

Każdy gatunek roztocza atakuje określone obszary. Tylko dwa gatunki mogą powodować zapalenie ucha, ale:

• Kleszcz Notoedres najczęściej dotyczy skóry głowy i przewodu słuchowego zewnętrznego;
• Kleszcz Otodectes Choroba ta najczęściej rozprzestrzenia się w małżowinie usznej, jednak bez odpowiedniego leczenia może wniknąć głęboko do przewodu słuchowego, powodując poważne patologie.

Dlatego, mówiąc o „świerzbowcu usznym”, zazwyczaj mamy na myśli gatunek roztocza Otodectes cynotis, który wywołuje chorobę świerzbowca usznego u kotów i psów. Na szczęście gatunek ten niezwykle rzadko przenosi się na ludzi (choroba może wystąpić tylko u małych dzieci i osób z silnie osłabionym układem odpornościowym).

Otodectes roztocz uszny

Każdy wie, jak wygląda kleszcz ixodidae u psa, ponieważ jego rozmiar pozwala na zobaczenie go gołym okiem. Jednak wykrycie roztocza usznego w uchu zwierzęcia jest dość trudne, ponieważ dorosły kleszcz ma zaledwie 0,3-0,5 mm.

Można zobaczyć, jak wygląda roztocz uszny u psa pod mikroskopem. Jego ciało jest wydłużone i lekko spłaszczone, z czterema parami odnóży: dwie przednie są długie, a dwie tylne krótkie, ledwo wystające poza obrys ciała.

W ciężkich przypadkach w małżowinie usznej mogą być widoczne małe, biało-żółte punkty. Chociaż Otodectes najczęściej atakuje przewód słuchowy zewnętrzny, częste są również przypadki zmian skórnych wokół ucha, twarzy i szyi, a także pasożyty wnikające głębiej w małżowinę uszną.

Otodectes cynotis żyje do 2 miesięcy, przechodząc w swoim rozwoju przez 4 stadia:

• jajko (3-4 dni);
• larwa (3-10 dni);
• nimfa (3-5 dni) – okres największej aktywności;
• osoba dorosła.

Żywi się górnymi warstwami skóry (komórkami nabłonka), limfą i woskowiną uszną. Chociaż pasożyt Otodectes nie jest pasożytem podskórnym, w trakcie swojego cyklu życiowego uszkadza tkanki przewodu słuchowego, powodując stan zapalny, który może być powikłany wtórną infekcją. Uszy psa zaatakowane przez roztocza intensywnie swędzą, co powoduje, że zwierzę drapie je łapami aż do krwawienia. Proces ten jest również niebezpieczny, ponieważ uszkodzona skóra może ulec wtórnemu zakażeniu bakteriami.

Drogi zakażenia

Skąd się bierze Otodectes cynotis u dorosłego psa lub szczeniaka?

W większości przypadków do zakażenia dochodzi przez kontakt. Oznacza to, że zwierzę może zarazić się pasożytem jedynie poprzez bliski kontakt z zakażonym zwierzęciem (zazwyczaj kotem lub psem).

Nie można jednak wykluczyć reinfekcji ze środowiska zewnętrznego. Poza organizmem żywiciela ten gatunek kleszcza pozostaje żywotny przez około 3 dni (ale w ciepłym, wilgotnym środowisku może przetrwać do 2 tygodni). Źródłami reinfekcji mogą być:

• łóżko lub pościel;
• ręcznik;
• meble tapicerowane;
• ubranka dla zwierząt;
• zabawki.

Kleszcz może zostać również przeniesiony z dużego zwierzęcia domowego na zdrowe przez właściciela (przez nieumyte ręce). Ten rodzaj zakażenia, bez zakażania człowieka, nazywa się mechanicznym.

Objawy choroby

Roztocza uszne to choroba, która może dotknąć psy w każdym wieku i każdej płci. Nie ma predyspozycji rasowych, ale statystyki pokazują, że choroba najczęściej dotyka szczenięta i osłabione zwierzęta.

Pierwsze objawy, które mogą wskazywać na obecność roztoczy w uszach u psa, są podobne do objawów innych chorób zapalnych przewodu słuchowego:

• dyskomfortpowodując, że zwierzę potrząsa głową w charakterystyczny sposób;
• swędzący, przez co pies drapie się łapą po uchu (czasem aż do krwi);
• zaczerwienienie małżowiny usznej (jeśli uszy są oczyszczone z nadmiaru sierści, np. u yorka, objaw ten jest łatwy do zauważenia, natomiast u psów długowłosych ocena stanu skóry uszu może być utrudniona);
• obfite upławy (zwykle brązowy);
• nieprzyjemny zapach (występuje na tle stanu zapalnego lub przy wystąpieniu zakażenia bakteryjnego);
• utrata apetytu lub odmowa jedzenia (można zaobserwować, gdy stan się pogarsza);
• ból ucha (jeśli proces zapalny rozprzestrzeni się głębiej do małżowiny usznej, mogą wystąpić dość intensywne bóle);
• wymuszona pozycja głowy (pies może stale trzymać jedno ucho skierowane w dół, a objaw ten świadczy już o rozwijającym się zapaleniu ucha);
• opadające policzki i powieki + zwężenie źrenicy, także wyraźne objawy głębokiego zapalenia wewnętrznych struktur ucha;
• utrata koordynacji lub chodzenie w kółko – objawy charakterystyczne dla początku zapalenia opon mózgowych.

W pierwszym etapie można zaobserwować jedynie potrząsanie głową, swędzenie oraz zwiększenie objętości i zmianę charakteru wydzieliny. Objawy nasilają się wraz z rozprzestrzenianiem się roztoczy. Zdjęcie przedstawia wygląd ucha psa, u którego roztocza uszne występowały od dłuższego czasu.

Jeśli choroba nie zostanie wyleczona na czas, możliwe są poważne powikłania:

• przewlekłe zapalenie ucha i pogrubienie skóry przewodu słuchowego;
• powikłania bakteryjne lub grzybicze, ropienie;
• uszkodzenie błony bębenkowej i ucha wewnętrznego, co może prowadzić do głuchoty;
• Zapalenie opon mózgowych (stan zapalny mózgu) – może rozwinąć się wraz z silnym rozprzestrzenieniem się wtórnego procesu zapalnego i być śmiertelne.

Dlatego też, jeśli zauważysz u swojego psa pierwsze objawy sugerujące, że w jego kanale słuchowym zadomowiły się roztocza uszne, powinieneś natychmiast postawić diagnozę i rozpocząć leczenie.

Metody diagnostyczne

Lekarz może postawić diagnozę wyłącznie na podstawie wywiadu i badania przewodu słuchowego. Jeśli występują główne objawy opisane powyżej, a w uchu wyraźnie widoczne są roztocza (małe białe punkciki, które poruszają się podczas próby usunięcia wydzieliny), dalsze badania nie są konieczne.

Czasami roztoczy nie da się zobaczyć. Na przykład, jeśli znajdują się głęboko w uchu lub ich liczba jest niewielka. W takim przypadku analiza laboratoryjna wydzieliny może potwierdzić podejrzenia lekarza weterynarii. Mikroskopia pozwala na dokładne wykrycie roztoczy Otodectes w różnych stadiach rozwoju.

Ponieważ zakażeniu roztoczami usznymi u psów często towarzyszy zakażenie wtórne, lekarz weterynarii może zalecić wykonanie cytologii (badania pozwalającego określić obecność bakterii i grzybów) w celu dokładniejszego określenia sposobu leczenia.

Leczenie otodektozy

Chociaż roztocza uszne u psów, jak pokazują zdjęcia, są dość nieprzyjemne i stanowią potencjalne zagrożenie dla wszystkich ludzi i zwierząt mieszkających w domu, można się ich stosunkowo łatwo pozbyć w domu.

Aby mieć pewność, że problem zostanie wyeliminowany, niezwykle ważne jest dobranie skutecznych leków i przestrzeganie wszystkich zaleceń lekarza weterynarii, aby zapobiec ponownemu zakażeniu.

Kompleks zabiegowy obejmuje z reguły:

Porada weterynarza

Co zrobić, jeśli zauważysz, że ucho psa dokucza Ci, ale nie możesz dostać się do weterynarza? Proste, niedrogie i skuteczne domowe sposoby leczenia roztoczy usznych i niepowikłanego zapalenia ucha środkowego są opisane w tym filmie:

Jeśli jednak u Twojego pupila wystąpią jakiekolwiek poważne objawy (nudności, wymioty, gorączka lub utrata koordynacji ruchowej), należy jak najszybciej zabrać go do kliniki. Lekarze weterynarii ostrzegają, że niewłaściwe leczenie może prowadzić do poważnych powikłań, rozwoju chorób przewlekłych lub rozwoju opornych bakterii.

Pytania dotyczące otodektozy

Przeczytaj także:

• Gorące uszy u psów: dlaczego i co robić
• Pasożyty zewnętrzne u psów i leczenie ich występowania
• Krwawienie z uszu mojego psa: przyczyny i leczenie