Trójfosforany w moczu u kotów

Mocz to rodzaj odchodów, wodny roztwór zawierający około 5% różnych związków organicznych i nieorganicznych. Normalny mocz zwierzęcy jest przejrzysty i jasnożółty. Jednakże, gdy stężenie soli w nim wzrasta lub procesy metaboliczne organizmu ulegają zmianie, rozpuszczone sole mogą się wytrącać.

W moczu o pH poniżej obojętnego sole kwasu moczowego i szczawiowego krystalizują łatwiej; w środowisku zasadowym szybciej tworzą się kryształy soli kwasu fosforowego, zwane trójfosforanami. Kryształy te mogą tworzyć konglomeraty (kamienie) i odkładać się w nerkach, pęcherzu moczowym lub cewce moczowej. Stan ten nazywa się kamica moczowa (urolithiasis).

Jakie jest zagrożenie związane z ICD?

Według statystyk, ten zespół urologiczny diagnozuje się u 10% kotów. U zwierząt poniżej 6 roku życia kamica układu moczowego jest najczęściej spowodowana przez trójfosforany, natomiast u starszych kotów najczęściej stwierdza się kamienie moczanowe i szczawianowe. Samce są bardziej narażone na rozwój kamicy układu moczowego niż samice, ponieważ ich cewka moczowa jest węższa i dłuższa.

Osiągając znaczne rozmiary, kamienie mogą zablokować moczowód lub ujście miedniczki nerkowej, powodując zatrzymanie moczu, stan zapalny, a w cięższych przypadkach martwicę tkanki dróg moczowych lub ostrą niewydolność nerek.

Przyczyny choroby

Najbardziej narażone na rozwój kamicy układu moczowego są rasy kotów długowłosych (perskie, syberyjskie, maine coon i bobtail). Rasy te mają genetyczną predyspozycję do gromadzenia się trójfosforanów w moczu.

Zmiany w składzie moczu i wzrost stężenia trójfosforanów w nim mogą być również spowodowane:

• dieta bogata w białka i uboga w węglowodany (pokarmy białkowe po strawieniu wytwarzają metabolity podatne na krystalizację);
• niedostateczna ilość wody w diecie, powodująca zwiększenie stężenia substancji rozpuszczonych w moczu i ich wytrącanie;
• dieta bogata w ryby (zawiera dużą ilość fosforu); niedobór witamin A i D, które regulują procesy metaboliczne

• zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu (jak już wspomniano, trójfosforany szybko krystalizują w środowisku zasadowym);
• bierny tryb życia, nadwaga (według statystyk otyłość i bierny tryb życia są przyczyną kamicy układu moczowego w 50-70% przypadków);
• wczesna kastracja lub sterylizacja zwierzęcia, co często prowadzi do zaburzeń hormonalnych;
• choroby zakaźne układu moczowo-płciowego, którym towarzyszą zmiany pH moczu.

Warto wiedzieć! Pogląd, że zwiększony poziom trójfosforanów w moczu może być spowodowany karmieniem kotów suchą karmą, jest błędny. Wysokiej jakości karmy suche to produkty zbilansowane, o precyzyjnie dobranym poziomie składników odżywczych, witamin, makro- i mikroelementów. Ponadto wiele karm zawiera składniki zapobiegające tworzeniu się konglomeratów soli. Wystarczy zapewnić kotu stały dostęp do wody.

Objawy

Kamica moczowa wywołana trójfosforanem może przez długi czas przebiegać bezobjawowo i jest wykrywana albo podczas rutynowej analizy, albo w momencie zablokowania moczowodu przez kamień (niedrożność).

Jeśli uważnie przyjrzysz się swojemu pupilowi, zauważysz, że jeśli mocz zawiera duże ilości soli, staje się mętny, zawiera osad, a nawet ślady krwi (krwiomocz). Kot często wylizuje ujście cewki moczowej, co może prowadzić do powstania niewielkiego obrzęku w tym miejscu. Zwierzę będzie długo siedzieć w kuwecie lub często, w małych ilościach, oddawać mocz w dowolnym miejscu, z wyjątkiem kuwety (stan ten nazywa się częstomoczem). W miarę postępu kamicy moczowej kot traci apetyt, staje się apatyczny i może wymiotować.

Każdy z tych objawów złego stanu zdrowia powinien być powodem do kontaktu z lekarzem weterynarii – zaawansowana choroba może doprowadzić do śmierci zwierzęcia, gdyż we krwi gromadzą się toksyczne produkty przemiany materii, wywołując mocznicę (ostre zatrucie organizmu).

Diagnoza i leczenie

Lekarz może postawić wstępną diagnozę po zbadaniu zwierzęcia i zebraniu wywiadu (informacji o objawach, warunkach bytowania, przebytych chorobach itp.). Dokładną diagnozę stawia się po otrzymaniu wyników badania moczu, a w razie konieczności dokładniejszego badania, Ultradźwięk lub radiografii.

W przypadku braku niedrożności (zablokowania) moczowodu, leczenie kamicy układu moczowego lub kamicy nerek (urolithiasis), które rozwinęły się na tle zwiększonego stężenia trójfosforanu, ma na celu:

• ograniczenie spożycia produktów spożywczych zawierających związki fosforu i wapnia;
• przestrzeganie schematu nawadniania pozwalającego na zwiększenie objętości moczu;
• utrzymywanie neutralnego lub lekko kwaśnego odczynu pH moczu.

Aby rozpuścić kryształki soli i rozluźnić kamienie, weterynarz przepisuje kotu leki lub terapię ziołową (moczopędne napary ziołowe). Małe czopy cewkowe zazwyczaj usuwa się za pomocą środków pobudzających mięśnie pęcherza moczowego. W przypadku bólu można przepisać leki przeciwbólowe lub rozkurczowe. W przypadku wykrycia infekcji, antybiotyki lub sulfonamidy, a także leki przeciwzapalne.

Uwaga! Nie próbuj samodzielnie wydalić kamienia za pomocą leków moczopędnych lub herbat ziołowych, nie znając jego rozmiaru i lokalizacji. Może to tylko pogorszyć sytuację: kamień całkowicie zablokuje moczowód, a bez pilnej operacji przepełniony pęcherz może pęknąć.

W przypadku niedrożności cewki moczowej wykonuje się cewnikowanie cewki moczowej. W znieczuleniu ogólnym do cewki moczowej wprowadza się gumowy cewnik. Po usunięciu moczu cewkę moczową przepłukuje się roztworem antyseptycznym.

W niektórych przypadkach, gdy w pęcherzu moczowym kota znajduje się duża liczba dużych kamieni, zaleca się cystotomię. Jest to zabieg chirurgiczny metodą otwartą, podczas którego kamienie usuwa się przez nacięcie w jamie brzusznej i pęcherzu moczowym.

Zapobieganie

Zapobieganie powstawaniu złogów trójfosforanowych wymaga zbilansowanej diety i monitorowania pH moczu. Zaleca się badanie dwa razy w roku, a lekarz weterynarii pomoże w doborze odpowiedniej diety dla Twojego pupila. Zaleca się włączenie pokarmów, które pomagają wypłukać kamienie i piasek z pęcherza, takich jak gotowane warzywa oraz herbatki z pietruszki i mącznicy lekarskiej.

Aktywny tryb życia jest również kluczowy: ćwiczenia fizyczne zapobiegają otyłości i krystalizacji soli rozpuszczonych w moczu oraz tworzeniu się zlepów. Kamienie moczowe powstają, gdy zwierzę „trzyma się” i nie opróżnia pęcherza na czas. A ponieważ wiele kotów ma opory przed korzystaniem z kuwety, która brzydko pachnie, właściciele muszą dbać o jej czystość.

Możesz również zadać pytanie lekarzowi weterynarii zatrudnionemu przez naszą stronę internetową, a my udzielimy na nie odpowiedzi tak szybko, jak to możliwe, w polu komentarzy poniżej.

Przeczytaj także:

• Jak i dlaczego masować pęcherz kota
• Dlaczego kot tak często korzysta z toalety?