Czy psy rozróżniają kolory?

Istnienie widzenia barwnego u psów od dawna jest przedmiotem debaty wśród kynologów, weterynarzy i właścicieli psów. Niektórzy twierdzą: „Tak, psy potrafią rozróżniać kolory. Świadczy o tym fakt, że wiele psów przechodzi przez ulicę, kierując się sygnalizacją świetlną”. Inni odpowiadają, że ponieważ psy są dość inteligentne, potrafią nauczyć się odróżniać właściwy sygnał nie po kolorze, ale po jego położeniu na sygnalizacji świetlnej.

Poważni zoolodzy badają również wzrok psów, badając, czy zwierzęta te widzą w ciemności, czy rozróżniają kolory i czy ci najbliżsi krewni wilka są dalekowzroczni, czy krótkowzroczni. Najnowsze badania na dużą skalę na ten temat przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych pod kierunkiem profesora Gerolda Jacobsa pod koniec ubiegłego wieku. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Cambridge University Press. Wykazały one, że psy mają inne niż ludzie widzenie kolorów, ale nie są całkowicie daltonistami.

Co zapewnia widzenie kolorów

Mózg ssaków odbiera obrazy za pośrednictwem komórek nerwowych zlokalizowanych w siatkówce – neuronów czuciowych. Istnieją dwa rodzaje tych fotoreceptorów: pręciki, które wykrywają natężenie światła, oraz czopki, które są wrażliwe na fale światła o długości 590–630 nm, średniej długości 500–590 nm lub krótkiej długości 430–500 nm. Niektóre czopki wykrywają fale czerwone, inne żółte i zielone, a jeszcze inne niebiesko-fioletowe. Obecność tych fotoreceptorów umożliwia widzenie kolorów.

Różnica w budowie oczu człowieka i psa

Ludzie posiadają wszystkie trzy typy neuronów czuciowych odpowiedzialnych za kolor, co pozwala nam postrzegać całe spektrum barw. Psy posiadają dwa z tych trzech typów, ale brakuje im fotoreceptorów wrażliwych na barwę czerwoną, przez co zwierzęta te widzą świat, nie rozróżniając barwy żółto-zielonej i czerwonej.

Takie postrzeganie odcieni kolorów nazywa się widzeniem dichromatycznym lub częściową ślepotą barw. W tym typie widzenia całe spektrum barw jest zniekształcone. Na przykład, każdy odcień czerwieni wydaje się psu ciemnoszary, żółte lub zielone obiekty wydają się żółtawe, a całe spektrum od niebieskiego do fioletu wydaje się im jednym kolorem – po prostu niebieskim. Zwierzęta te jednak doskonale rozróżniają najdrobniejsze odcienie szarości.

Aby zrekompensować częściową ślepotę barw, ograniczony zakres barw i słabą ostrość wzroku, natura wyposażyła psy w inne atuty wzrokowe. Oczy psów mają większą liczbę receptorów pręcikowych, błonę odblaskową w górnej połowie siatkówki oraz ciemny pigment w dolnej połowie. W nocy światło padające na siatkówkę jest odbijane przez błonę, co zwiększa czułość neuroreceptorów. W ciągu dnia nadmiar światła jest absorbowany przez ciemny pigment.

Wszystko to pozwala psom widzieć lepiej niż ludzie w każdych warunkach oświetleniowych i wyraźnie skupiać się na poruszających się obiektach. Te zdolności zostały nadane psom przez ewolucję: należą one do tzw. „zwierząt przejściowych”, grupy pomiędzy ssakami dziennymi a nocnymi, a zatem muszą dobrze poruszać się w każdych warunkach oświetleniowych. Jednak ostrość wzroku psów jest znacznie niższa niż u ludzi – po prostu nie muszą one badać szczególnie małych obiektów.

Preferencje kolorystyczne i badania behawioralne

Najnowsze badania wykazały, że psy nie tylko różnią się percepcją kolorów, ale także preferują określone odcienie. W jednym z eksperymentów indyjskie bezdomne psy wybierały żółtą miskę znacznie częściej niż niebieską lub szarą, nawet jeśli w żółtej misce nie było jedzenia. Sugeruje to silną, instynktowną lub wyuczoną preferencję dla odcieni, które są łatwiejsze do wykrycia przez ich układ wzrokowy.

Ważne jest kontrast, a nie kolor

Psy cenią kontrast bardziej niż kolor. Badania wykazały, że reagują lepiej na zmiany jasności. W zabawie i szkoleniu oznacza to, że zabawki o silnym kontraście (na przykład niebieski na żółtym tle) będą bardziej zauważalne. Sygnały kolorystyczne często schodzą na dalszy plan w porównaniu z kształtem, minimalnym ruchem i jasnością.

Regionalne różnice w widzeniu kolorów u psów

Lekarze weterynarii odkryli, że spektrum barw postrzeganych przez psy obejmuje dwa obszary: fioletowo-niebieski i żółto-zielony. Co ciekawe, zakres 475–485 nm jest neutralny i postrzegany jako szary. Ten aspekt należy uwzględnić przy projektowaniu obiektów, takich jak boiska treningowe czy place zabaw.

Charakterystyka techniczna układu wzrokowego psa

• Pole widzenia psa wynosi około250°, który jest znacznie szerszy niż u człowieka (180°). Jest to adaptacja do łowieckiego trybu życia, umożliwiająca śledzenie ruchu w peryferiach.

• Ostrość wzroku jest znacznie niższa – około20/75, co oznacza, że ​​potrzebna jest mniejsza odległość, aby rozpoznać obiekt tak wyraźnie, jak ten, który widzi człowiek z odległości 23 metrów.

Psy mają znacznie czulsze widzenie nocne dzięki większej liczbie pręcików w siatkówce oraz warstwie zwanej tapetum lucidum, która odbija światło z powrotem do fotoreceptorów. Pozwala im to widzieć w warunkach, w których ludzie są praktycznie niewidomi, co wyjaśnia efekt świetlny, jaki ich oczy mają w ciemności.

Czy psy widzą w ultrafiolecie?

Niepotwierdzone doniesienia sugerują możliwość percepcji światła ultrafioletowego, ponieważ niektóre ssaki mają widmo przesunięte w kierunku tego obszaru. Psy mają widmo barw przesunięte w kierunku tego obszaru, ale brakuje bezpośrednich badań nad percepcją UV.

Tabela: Różnice w postrzeganiu kolorów między ludźmi i psami

Praktyczne wykorzystanie funkcji widzenia u psów

Liczne publikacje w czasopismach hodowlanych potwierdzają, że psy widzą kolory, a nie monochromatycznie. Na przykład, zdarzają się przypadki, gdy zwierzę, oczekując jedzenia, podchodzi do swojej miski, która różni się od innych jedynie kolorem, a nie kształtem czy jasnością. Albo, wytresowany, by uważać osobę w żółtym kolorze za niebezpieczną, pies zachowuje się agresywnie tylko wobec osób noszących żółte ubrania.

Wiedza o tym, jak widzą psy, może ułatwić ten proces. szkolenieAby ułatwić Twojemu pupilowi ​​poruszanie się po sprzęcie do ćwiczeń i szybkie jego znalezienie, warto pomalować go na niebiesko lub żółto. Twój pupil może po prostu nie zauważyć czerwonej piłki lub kółka rzuconego w zieloną trawę – zarówno trawa, jak i piłka będą dla niego szare.

Dlaczego jest to ważne dla właścicieli psów?

1. Wybór zabawek i akcesoriów
   Jaskrawoczerwona piłka na trawie może być prawie niewidoczna; pies widzi ją jako szarą plamkę. Żółte i niebieskie zabawki są najbardziej widoczne, zwłaszcza gdy bawią się nimi na zewnątrz.

2. Szkolenia i edukacja
   Użyj kontrastowych kolorów, aby pomóc psu nauczyć się szybciej reagować. Najlepiej sprawdzają się kombinacje niebieskiego i żółtego – takie tła pozwalają na łatwą obserwację ruchu.

3. Orientacja w przestrzeni
   Zrozumienie, że pies odbiera ruch i formę lepiej niż szczegóły, pozwala na dobór odpowiednich ćwiczeń i warunków, np. unikanie drobnych szczegółów, których pies nie dostrzeże z daleka.

4. Zachowanie przy słabym oświetleniu
   Psy przyćmiewają ludzi w słabym świetle – pamiętaj o tym podczas spacerów. Używaj kontrastujących elementów świetlnych na ubraniu lub smyczy psa, aby ułatwić mu nawigację i pozostać widocznym.

Przeczytaj także:

• Czy psy widzą w ciemności?
• Zwierzęta z Czerwonej Księgi Rosji i świata
• Jak psy postrzegają nasz świat