Koronawirus u kotów

Zakażenie koronawirusem kotów to ostra choroba wirusowa, która szybko rozprzestrzenia się wśród zwierząt, zwłaszcza gdy duża liczba zwierząt jest trzymana w tym samym miejscu, na przykład w hodowlach. Głównymi objawami zakażenia są leukopenia i biegunka. Koronawirus kotów nie został jeszcze odpowiednio zbadany, co czyni go przedmiotem dużego zainteresowania naukowców.

Nazwa wirusa pochodzi od jego kształtu, który przypomina koronę lub pierścień. Charakterystyka choroby sprawia, że ​​jest ona szczególnie trudna dla medycyny weterynaryjnej:

• Nie ma uniwersalnego schematu leczenia, który mógłby całkowicie wyleczyć zwierzę.

• Nie ma w pełni skutecznej szczepionki, która wytworzyłaby długotrwałą odporność.

• Nie wyjaśniono naukowo, dlaczego wirus jest w stanie mutować z niemal nieszkodliwego szczepu w wysoce patogenny.

Obecnie wiedza na temat koronawirusa u kotów obejmuje objawy, leczenie wspomagające i metody zapobiegania, w tym szczepienia, chociaż nie udało się jeszcze osiągnąć całkowitej kontroli nad chorobą.

Rodzaj choroby (szczep)

Patogen koronawirusa u kotów to wirus RNA o złożonej strukturze. Co więcej, wirus jest bardzo podobny do patogenu wywołującego zakaźne zapalenie otrzewnej. Choroba przebiega najciężej u kociąt w wieku 6-12 tygodni, podczas gdy dorosłe zwierzęta mogą przeżyć chorobę tylko wtedy, gdy… zapalenie jelit, pozostając długoterminowym nosicielem wirusa. Warto zauważyć, że choroba ta jest jedną z najczęstszych w hodowlach (40–85% zwierząt jest już chorych lub wyzdrowiało i nadal jest nosicielami koronawirusa).

Głównym źródłem zakażenia są chore zwierzęta (a także te, które już wyzdrowiały), które wydalają patogen z kałem i wymiocinami. Czynnikami transmisyjnymi są przedmioty mające kontakt z zakażeniem koronawirusem (dywany, naczynia, zabawki, grzebienie itp.). Bezdomne koty działają jak „rezerwuar” wirusa i mogą go rozprzestrzeniać wszędzie tam, gdzie się oddają. Właściciele zwierząt domowych mogą również przynieść wirusa do domu na butach. Może to również doprowadzić do zakażenia kota, który nie wychodzi na zewnątrz.

Śmiertelność w przypadku tej choroby jest niska (nie przekracza 5%), ale nie należy polegać na szczęściu; lepiej jak najszybciej zwrócić się o pomoc do weterynarza, aby uniknąć powikłań.

Istnieją dwa szczepy wirusa:

• Koronawirusy jelitowe kotów (FCoV), które powodują zapalenie jelit;
• wysoce patogenny - wirus zakaźnego zapalenia otrzewnej kotów (FIPV).

Jelitowa postać koronawirusa jest łatwo i praktycznie bezpiecznie przenoszona przez koty. W czterech na pięć przypadków to właśnie ta postać zaraża zwierzęta domowe. Choroba zazwyczaj atakuje komórki wyściełające jelito cienkie kota i powoduje biegunkę. Niebezpieczne konsekwencje to możliwość stania się nosicielem choroby, co oznacza, że ​​kot jest skazany na samotność.

Wirusy te mają bardzo podobny skład antygenowy. Drugi szczep jest zmodyfikowaną formą pierwszego. Wirus mutuje i pogarsza się w organizmie zwierzęcia pod wpływem stresu. Zakaźne zapalenie otrzewnej charakteryzuje się wyjątkowo ciężkim przebiegiem i zazwyczaj kończy się zgonem. Wirus atakuje białe krwinki (makrofagi), niszcząc je, co prowadzi do dalszego zakażenia tkanek i narządów.

Chociaż obie choroby są wywoływane przez ten sam patogen, manifestują się w zupełnie inny sposób i istnieją między nimi fundamentalne różnice. Na przykład, kot zakażony koronawirusem jelitowym może nigdy nie zachorować na ostrą postać choroby; a kał zwierzęcia z zakaźnym zapaleniem otrzewnej zazwyczaj nie zawiera niebezpiecznego wirusa.

W związku z tym wykrycie koronawirusa u kota domowego nie jest powodem do podejrzenia dalszego zakażenia zakaźnym zapaleniem otrzewnej: może ono rozwinąć się u nie więcej niż 10% pacjentów.

Wrażliwość kotów na koronawirusa

Zakażenie koronawirusem najczęściej dotyka młode koty poniżej drugiego roku życia lub dorosłe powyżej 11-12 roku życia. Nowonarodzone kocięta często zarażają się od swoich matek. Koronawirus jest szczególnie niebezpieczny dla kociąt, a śmiertelność sięga prawie 90% przypadków, niezależnie od szczepu wywołującego zakażenie.

Zakaźne zapalenie otrzewnej rozwija się u dorastających kociąt i kotów żyjących w złych warunkach, z osłabionym układem odpornościowym i narażonych na stres. Niektórzy naukowcy sugerują dziedziczną predyspozycję do tej niebezpiecznej choroby.

Istnieją osoby odporne na wirusa. Prawdopodobnie są one genetycznie chronione przed replikacją wirusa.

Częstość występowania choroby zależy głównie od takich czynników jak:

• wiek zwierzaka;
• zdrowie fizyczne i psychiczne;
• aktywność immunologiczna:
  • Przeciwciała wytworzone w odpowiednim czasie mogą szybko zaatakować, osłabić lub zniszczyć komórki wirusowe — kot z łatwością poradzi sobie z chorobą albo nie ujawni się ona wcale;
  • u zwierzęcia o osłabionym układzie odpornościowym wirus mutuje w szczep wysoce patogenny i po rozprzestrzenieniu się z jelit zakaża cały organizm;
• stopień zakaźności szczepu;
• ilość wirusa, który zainfekował organizm;
• predyspozycje genetyczne do infekcji.

Drogi zakażenia

Jak koronawirus przenosi się u kotów? Zakaźne zapalenie otrzewnej kotów (FIP) jest przenoszone z jednego zwierzęcia na drugie głównie przez kał. Przenoszenie przez ślinę jest uważane za rzadką drogę zakażenia. Transmisja drogą powietrzną nie została potwierdzona. FIPV replikuje się i bytuje w komórkach krwi, a nie w komórkach jelitowych, dlatego nie może być wydalany z kałem ani śliną. Zakaźne zapalenie otrzewnej (IP) jest wynikiem zakażenia FIP, który następnie mutuje do postaci infekującej komórki krwi. FIP, a nie FIPV, jest przenoszony z jednego kota na drugiego przez kał.

Krótki film o tym, jak przenosi się koronawirus:

Czy koronawirus przenosi się na ludzi i zwierzęta?

Zakażenie koronawirusem u kotów jest nieszkodliwe dla ludzi i innych zwierząt domowych. Zakażeniu mogą ulec tylko koty, które miały kontakt z nosicielem wirusa lub chorym zwierzęciem. Właściciele zwierząt domowych nie muszą się martwić: nie są narażeni na zarażenie wirusem.

Trwałość koronawirusa w środowisku

Koronawirus jest wyjątkowo niestabilny w środowisku zewnętrznym. Wirusy zwierzęce stają się nieaktywne poza organizmem gospodarza w ciągu 24 godzin. Można je zabić poprzez ogrzewanie i środki dezynfekujące. Wirus pozostaje stabilny w niskich temperaturach i niskim pH. Jest również odporny na działanie fenoli.

Wirus nie lubi suchych powierzchni i jest niszczony przez podwyższone temperatury otoczenia. Aby zapobiec zakażeniu, regularnie czyść miski i dezynfekuj kuwety oraz nie dopuszczaj do kontaktu kota z zakażonymi zwierzętami i wyprowadzania ich na zewnątrz.

Objawy i oznaki

Objawy i oznaki koronawirusa u kotów:

• gwałtowne pogorszenie apetytu, pojawienie się wymiotów, często połączone z ospałością i sennością;
• wypróżnienia nie wywołane czynnikami zewnętrznymi: zmianą pożywienia, zatruciem itp.;
• biegunka z krwią i/lub śluzem, trwająca od 2 do 4 dni;
• wahania temperatury: zwierzę czasami dostaje gorączki, gdy wstaje, a czasami dreszczy, gdy upada;
• uszkodzenie układu nerwowego:
• zaburzenia koordynacji ruchów;
• zachowanie paniczne;
• próbuje ukryć się przed światłem, chowając się w ciemnym kącie;
• zapalenie rogówki, rozrost naczyń krwionośnych w oku;
• uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego;
• zaczerwienienie dziąseł;
• postępujące wzdęcie brzucha, często wskazujące na rozwój zakaźnego zapalenia otrzewnej;
• obniżona odporność komórkowa powodująca rozwój chorób bakteryjnych i grzybiczych;
• Badania biochemiczne krwi wykazują wartości mieszczące się w granicach normy, a analiza ogólna wykazuje wzrost OB i niekiedy limfocytów oraz niski stosunek a:g, co wskazuje na spadek odporności komórkowej;
• powstanie wodobrzusze — brzuch gwałtownie się powiększa na tle utraty masy ciała zwierzęcia z powodu przedostawania się płynu do otrzewnej.

Objawy choroby mogą występować pojedynczo lub łącznie. Nawet jeśli wystąpi tylko jeden lub dwa z nich, konieczne jest wykonanie testu. Należy pamiętać, że zakażenie koronawirusem jest łatwiejsze i szybsze w leczeniu we wczesnym stadium.

Okres wylęgania

Okres utajenia, czyli inkubacji, trwa czasami dłużej niż 2-3 tygodnie. Prawie 75% kotów nie wykazuje żadnych objawów. W przypadku podejrzenia zakażenia koronawirusem kwarantanna trwa co najmniej 12 tygodni. Po tym czasie powtarza się testy na obecność zakażenia.

Leczenie koronawirusa u kotów

Nie ma jeszcze długotrwałego leczenia koronawirusa u kotów. Lekarze weterynarii mogą jedynie sugerować sposoby radzenia sobie z objawami i konsekwencjami zakażenia. Po wniknięciu wirusa do komórki, całkowicie ją niszczy, a następnie atakuje inną komórkę. Dlatego wirusa można zniszczyć tylko razem z samą komórką.

Lekarze weterynarii zazwyczaj przepisują kurację immunostymulującą i leczenie objawowe. Dla chorego zwierzęcia opracowuje się spersonalizowaną dietę, składającą się głównie z pożywnych pokarmów. Skuteczne leczenie koronawirusa u kotów obejmuje usunięcie płynu otrzewnowego w mokrej postaci choroby, leczenie objawowe, stosowanie sorbentów w celu usunięcia toksyn oraz regularną intensywną opiekę.

Trwają prace nad skutecznymi lekami, ale w międzyczasie stosuje się antybiotyki, kortykosteroidy i adsorbenty w celu złagodzenia objawów klinicznych. Aby wzmocnić odporność, kotom podaje się napary z różnych ziół, takich jak pokrzywa i owoc dzikiej róży. Czas trwania leczenia ustala lekarz weterynarii.

GS-441524 to nowoczesny lek opracowany w celu leczenia wirusowego zapalenia otrzewnej u kotów, będącego powikłaniem zakażenia koronawirusem. W 2019 roku choroba została uznana za uleczalną za pomocą tego leku podczas Amerykańskiego Sympozjum Weterynaryjnego. GS-441524 jest stosowany w wielu krajach i jest sprzedawany pod różnymi nazwami handlowymi.

Kuracja trwa 84 dni, a dawkowanie jest dostosowywane indywidualnie do każdego kota. W przypadku chorób współistniejących, takich jak wirus niedoboru odporności kotów (IUV) lub wirus białaczki kotów, dawkę zwiększa się. Jeśli u zwierzęcia wystąpią objawy neurologiczne, takie jak drżenie lub drgawki, dawkę należy dodatkowo dostosować.

Lek ma kilka unikalnych cech: jego podanie jest bolesne, a w miejscu wstrzyknięcia czasami tworzą się owrzodzenia. Główne obawy dotyczące stosowania GS-441524 to brak oficjalnej licencji oraz wysoki koszt leczenia, sięgający kilkuset tysięcy rubli. Ponadto, badania naukowe nad lekiem nie zostały przeprowadzone na dużej liczbie zwierząt, co skłania lekarzy weterynarii do ostrożności. Wielu specjalistów może odmówić jego stosowania, a ich obawy są uzasadnione.

Zasady zwalczania zakażeń koronawirusem

Koronawirusa u kotów nie da się całkowicie wyleczyć, ale można zwalczyć go i wyeliminować z organizmu zwierzęcia na wszelkie możliwe sposoby:

1. Izolowanie kotów od siebie pomoże zapobiec ponownemu zakażeniu.
2. Regularna dezynfekcja pomieszczeń, misek dla kotów, kuwet i miejsc do spania ochroni Twojego pupila przed ponownym zakażeniem.
3. Całkowite przestawienie zwierzęcia na naturalną karmę pozwoli na szybką eliminację wirusa, przywrócenie funkcji jelit, wzmocnienie jelit i odbudowę uszkodzonych ścianek jelit dzięki włóknom mięsnym.
4. Przyjmowanie leków immunomodulujących i immunostymulujących.
5. Leczenie objawów i zakażeń wtórnych odbywa się kompleksowo: stosuje się suplementy mineralno-witaminowe, preparaty ziołowe, a także preparaty protekcyjne i prebiotyki mające na celu ochronę wątroby i innych narządów dotkniętych zakażeniem.
6. Regularne odrobaczanie i stosowanie sorbentów w trakcie leczenia również pomogą wspomóc organizm w walce z wirusem.

Konieczność walki z koronawirusem

Jeśli kot wydaje się zdrowy, ale wynik testu na koronawirusa jest pozytywny, jest zakażony. Wirus będzie powoli, ale niszczycielsko oddziaływał na cały organizm. Jego układ odpornościowy będzie poważnie osłabiony. Co więcej, infekcja będzie miała negatywny wpływ na przyszłe potomstwo i może zostać przeniesiona na inne zwierzęta domowe.

Wirus, wnikając do komórki, integruje się z jej materiałem genetycznym, a następnie modyfikuje jej metabolizm. Po przystosowaniu się do życia, wirus mutuje w cięższe formy i stopniowo atakuje cały organizm. U kota rozwijają się problemy z wątrobą i nerkami, a układ odpornościowy organizmu ulega osłabieniu. Koronawirus może bytować w różnych typach komórek, atakując zarówno komórki nerwowe (oczy, nerwy), jak i limfocyty.

Walkę z infekcją komplikuje szereg okoliczności:

1. Nie ma leków, które zabijają wirusa. Tylko organizm może zwalczyć infekcję, wytwarzając przeciwciała przeciwko konkretnemu patogenowi.
2. Trwałość wirusa i jego szybkie namnażanie się w różnych narządach.

Analiza i testowanie w kierunku zakażenia koronawirusem

Nie ma jednoznacznego testu diagnostycznego pozwalającego na identyfikację szczepu koronawirusa u kotów. Test ujawnia jedynie obecność przeciwciał przeciwko wirusowi. Wynik dodatni może jedynie oznaczać zakażenie zwierzęcia, ale ustalenie, czy jest to zapalenie jelit, czy otrzewnej, jest praktycznie niemożliwe.

Metody diagnostyczne

W laboratoriach badania przeprowadza się przy użyciu kilku metod diagnostyki zakażeń chorób układu krążenia:

Najprostszą i najdokładniejszą metodą diagnozowania zakaźnego zapalenia otrzewnej jest biopsja i badanie histologiczne zakażonej tkanki. Jednak w większości przypadków do postawienia ostatecznej diagnozy może być konieczne przeprowadzenie kompleksowego zestawu badań.

Niektóre testy diagnostyczne (szybkie i szybkie) są stosowane wyłącznie w klinikach weterynaryjnych do badania zwierząt, które miały kontakt z zakażonymi zwierzętami, lub do wykrywania nosicieli wirusa przed wprowadzeniem ich do niezainfekowanych zwierząt. Aby w pełni potwierdzić diagnozę, zazwyczaj przeprowadza się powtórne sesje badań.

Przeciwciała przeciwko koronawirusowi u kotów

Koty zazwyczaj mają pewną ilość przeciwciał przeciwko koronawirusowi. Diagnozując FIP, bierze się pod uwagę nie obecność przeciwciał, ale ich najwyższe stężenie – miano. Zakaźne zapalenie otrzewnej zazwyczaj wykazuje dość wysoki poziom przeciwciał – 1280 lub nawet wyższy.

Należy pamiętać, że test na obecność wirusa wykaże, czy kot ma przeciwciała przeciwko koronawirusowi, ale nie określi rodzaju szczepu – czy jest to zapalenie jelit, czy zapalenie otrzewnej.

Wynik pozytywny będzie oznaczał jedynie, że organizm kota rzeczywiście został zakażony koronawirusem, ale nie będzie można zidentyfikować jego rodzaju.

Zapobieganie

Aby zapobiec zapaleniu jelit wywołanemu przez koronawirusa u kotów, a zwłaszcza jego przekształceniu się w zakaźne zapalenie otrzewnej, zaleca się w pierwszej kolejności wzmocnienie i utrzymanie odporności komórkowej kota za pomocą różnych środków i metod.

Zasady trzymania kotów

Kot może być naprawdę zdrowy i silny, jeśli jego właściciel będzie przestrzegał wszystkich zasad dotyczących trzymania zwierząt domowych:

• racjonalne, zdrowe odżywianie;
• stała dbałość o higienę zarówno samego zwierzęcia, jak i jego siedliska: mata do spania, miski na jedzenie i picie, kuweta itp.;
• utrzymywanie aktywności fizycznej poprzez gry i spacery na świeżym powietrzu;
• badanie i testowanie na obecność pasożytów, ich niszczenie i odrobaczanie w przypadku wykrycia;
• terminowe szczepienie;
• sprawdzanie nowych zwierząt pod kątem infekcji;
• jeśli masz kilka kotów, zapewnij im oddzielne toalety;
• eliminacja lub łagodzenie czynników stresogennych (podróże, przeprowadzka, zmiana właściciela itp.).

Nowonarodzone kocięta muszą być odizolowane od matek, ponieważ mogą zostać zakażone w łonie matki.

Zwierzęta, które miały kontakt z zakażonymi zwierzętami, również powinny zostać przebadane na obecność wirusa.

Szczepionka

Wielu naukowców podejmowało próby opracowania skutecznej i bezpiecznej szczepionki przeciw koronawirusowi dla kotów, ale próby te zazwyczaj kończyły się niepowodzeniem. Popularna szczepionka donosowa Primucell (Pfizer) zyskała na popularności. Opiera się ona na szczepie koronawirusa zależnym od temperatury, który może replikować się w jamie ustnej i gardle tylko w niższych temperaturach. Pozwala to na wytworzenie lokalnej odporności w miejscu wniknięcia wirusa, ale wytwarza niewystarczającą ilość przeciwciał.

Ta szczepionka jest z powodzeniem stosowana przeciwko FCoV i spełnia wymogi bezpieczeństwa, ale jej skuteczność w zapobieganiu zakaźnemu zapaleniu otrzewnej wywołanemu przez koronawirusa pozostaje wątpliwa. Szczepienie zaleca się w wieku 16 tygodni, ale często jest to zbędne, ponieważ do tego czasu wiele zwierząt jest już narażonych na kontakt z wirusem.

Masz pytania? Możesz je zadać lekarzowi weterynarii obsługującemu naszą stronę w komentarzach poniżej, a my odpowiemy na nie najszybciej, jak to możliwe.

Przeczytaj także:

• Zapalenie żołądka i jelit wywołane koronawirusem u kotów
• Czy koronawirus może przenosić się z psów i kotów na ludzi?
• Czy kot może zarazić się koronawirusem od człowieka?