Kot afrykański czarnonogi (mrówkojad)
Kot czarnonogi Dziki kot afrykański to uroczy przedstawiciel rodziny kotowatych, pochodzący z Afryki Południowej. Jego drobny wygląd i piękne cętkowane futro skrywają dziką, drapieżną naturę z nienasyconym instynktem łowieckim. Od 2002 roku znajduje się na liście gatunków krytycznie zagrożonych, co utrudnia jego trzymanie jako zwierzęcia domowego z tego i innych powodów.
Treść
Kot czarnołapy na wolności
Koty czarnołape są endemiczne dla południowej Afryki. Zamieszkują tereny trawiaste i półpustynne, w tym suche otwarte sawanny, gdzie licznie występują małe gryzonie i ptaki naziemne. Te małe drapieżniki gniazdują w pustych norach jeżozwierzy i mrówników, a także w pustych kopcach termitów, stąd ich druga nieoficjalna nazwa – mrówkojad. Zoolodzy wyróżniają dwa podgatunki kotów czarnołapych:
- Felis nigripes nigripes występuje w Namibii,
- Felis nigripes thomasi (ciemniejszy kolor) występuje w Botswanie.
Te małe „tygrysy” to niestrudzeni myśliwi. Potrafią przemierzyć do 16 km w ciągu jednej nocy, poszukując małych ssaków, i co pół godziny wykonują jeden skok, aby upolować ofiarę. Ponad połowa z tych skoków kończy się sukcesem. Koty czarnonogie polują nocą, niezależnie od warunków pogodowych, a ich umiejętności przetrwania są niezwykłe. Niewiele suchych drapieżników może pochwalić się dietą składającą się z 54 różnych gatunków zwierząt i ptaków. Co więcej, koty te mogą długo wytrzymać bez wody, wchłaniając jak najwięcej płynów z żywego pożywienia.
Kot czarnołapy prowadzi samotniczy tryb życia. Samce zajmują areał do 15 kilometrów kwadratowych, często pokrywając się z terytoriami samic, które zajmują około 10 kilometrów kwadratowych. Zarówno samce, jak i samice znakują swoje terytoria. Podczas gdy samice głównie oznaczają teren zapachem, ocierając się o przedmioty, zostawiając odchody lub mocz w widocznych miejscach oraz drapiąc, samce mogą sikać moczem nawet 12 razy na godzinę. Odgłosy samic są bardzo głośne w porównaniu do zwierząt podobnej wielkości. Z bliskiej odległości wydają cichsze dźwięki: mruczenie, bulgotanie, syczenie lub warczenie w razie zagrożenia.
Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 8-12 miesięcy. Okres aktywności płciowej trwa zaledwie 1-2 dni, a zapłodnienie jest możliwe tylko przez kilka godzin. Po zalotach i kopulacji para rozdziela się. Ciąża trwa 60-68 dni. Rodzi się jedno lub dwa półnagie kocięta, które są w pełni owłosione dopiero w wieku 6 tygodni, ale po 3 tygodniach zaczynają wychodzić z nory. Co ciekawe, jeśli poczują się zagrożone, nie wracają do domu, ale rozpraszają się i chowają w pobliskich schronieniach. Pozostają ciche, dopóki nie zostaną zawołane przez matkę. W wieku 7-8 tygodni kocięta zaczynają polować na ofiarę przyniesioną do nory przez matkę, a w wieku 3-4 miesięcy zaczynają same szukać pożywienia. Kotki mogą mieć do 2 miotów rocznie.
Kot czarnołapy znajduje się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) oraz w Załączniku I do Konwencji CITIES. Polowanie jest zabronione w Republice Południowej Afryki i Botswanie. Na wolności żyje nieco ponad 13 000 kotów czarnołapych, z czego około 10 000 jest dojrzałych płciowo.
Film o afrykańskich kotach czarnołapych:
Wygląd
Kot czarnonogi jest najmniejszym ze wszystkich kotów afrykańskich i jest tylko nieznacznie większy rdzawo-plamisty kot, a tym samym zajmuje drugie miejsce na liście najmniejszych dzikich kotów świata. Kocury mierzą od 37 do 44 cm długości ciała, a długość ogona od 16 do 19 cm. Średnia waga wynosi 1,9 kg. Kotki ważą średnio 1,3 kg, a maksymalnie 1,6 kg. Długość ich ciała zazwyczaj nie przekracza 36 cm, a długość ogona od 12,5 do 17 cm.
Niech nie zmyli nazwa tych kotów. W rzeczywistości tylko dolna część nóg, która dotyka podłoża, nie wyżej niż śródstopie i nadgarstki, jest czarna. Ogólnie rzecz biorąc, umaszczenie jest bardzo piękne: żółte lub żółtobrązowe z ciemnymi plamkami i rozetami na ciele. Na górnych kończynach ciemne paski tworzą pierścienie, na szyi znajduje się „naszyjnik”, a na pysku dwie wyraźne strzałki rozciągają się od oczu.
Dzięki swojemu ubarwieniu, ten mały kot jest dobrze ukryty przed wrogami i niezauważony przez swoją ofiarę. Jego duże oczy są idealnie przystosowane do nocnych polowań, a zaokrąglone, ruchome uszy wychwytują każdy dźwięk.
Kot czarnołapy jest dość krępy, ma duże oczy, zaokrąglone uszy, krótki ogon i umiarkowanie długie nogi. Dodatkowo, koty czarnołape mają tylko sześć gruczołów mlekowych (w porównaniu do ośmiu u innych kotów) i jasną, niepigmentowaną skórę, co jest nietypowe u zwierząt o cętkowanej sierści.
Charakter i nawyki
Kot czarnołapy afrykański jest wyjątkowo nietowarzyski i chowa się w kryjówce przy najmniejszym dźwięku, ale przyparty do muru broni się zaciekle, wykazując się niezwykłą odwagą i wytrwałością. Samice stają się szczególnie agresywne w okresie godowym, ciąży i wychowywania kociąt.
Koty czarnołape to przede wszystkim aktywne myśliwe. Nie lubią siedzieć w zasadzce przez długi czas i rzadko czekają na gryzonie w pobliżu swoich nor. Wykorzystują ciemność nocy i swój wyostrzony węch, aby śledzić ślady i zbliżyć się do ofiary tak blisko, jak to możliwe, aż będzie mogła skoczyć. W przeciwieństwie do innych kotów, nie lubią wspinać się na gałęzie drzew. Ich krępe ciało i krótkie ogony nie nadają się do tego, ale potrafią energicznie kopać w piasku, aby zmienić kształt swojej nory, czyniąc ją bardziej przestronną lub głębszą.
Drapieżna natura czarnonogiego kota jest legendarna wśród Buszmenów. Mówi się, że potrafi zabić żyrafę. To oczywiście przesada, podkreślająca jego asertywność i drapieżną naturę. Jednak rzeczywiście jest on zdolny do dokonania niemożliwego. Naoczni świadkowie opowiadają, jak ważący 1,5 kg kot śledził strusia na jego gnieździe przez ponad godzinę. Gdy drapieżnik miał się rzucić, ptak poderwał się na równe nogi i, nawet nie zauważając, zniknął w chmurze kurzu.
Dieta
Ten niewielki drapieżnik żywi się drobnymi zwierzętami, myszoskoczkami, ryjówkami, a także małymi ptakami, owadami i gadami. Lubi również jaja. W swoim myśliwskim szale kot nie zawaha się upolować nawet ofiary dwa razy większej od siebie. Na śniadanie może zjeść zająca lub dropia czarnego. Ten oszczędny drapieżnik nie porzuca resztek, gromadząc je w norze, a następnie do nich wraca.
Kot czarnołapy ma bardzo wysokie zapotrzebowanie energetyczne. W ciągu jednej nocy zabija około 14 małych zwierząt i zjada około 250 gramów różnorodnego pożywienia, co stanowi jedną szóstą jego masy ciała.
Zdrowie i oczekiwana długość życia
Niewiele wiadomo o zdrowiu kotów czarnonogich na wolności. Naukowcy odkryli niezwykłą wysoki poziom kreatyniny i mocznika we krwi zdrowych zwierząt. Ponadto mają wyższe zapotrzebowanie energetyczne niż inne afrykańskie koty dzikie. Są podatne na te same choroby co koty domowe, dlatego w ogrodach zoologicznych są szczepione przeciwko głównym infekcjom. Ich długość życia w niewoli wynosi około 10 lat.
Głównymi zagrożeniami dla antylop anttigów są degradacja siedlisk i niekontrolowane stosowanie pestycydów, które przypadkowo zjadają. Do innych zagrożeń należą wpływ człowieka na ich siedliska, rozwój rolnictwa i ekspansja pastwisk dla bydła. Koty czarnonogie mogą zginąć w starciu z wężami, szakalami i karakalami. Zdarza się również, że padają ofiarą ataków psów domowych.
Prace konserwatorskie i niewola
Kot czarnołapy został zbadany znacznie szerzej niż wiele innych małych kotów. Od 1992 roku badania obejmują monitoring zwierząt, monitorowanie ich przemieszczania się za pomocą obroży radiowych oraz badanie zagrożeń i statusu gatunku w różnych siedliskach. Na całym świecie w ogrodach zoologicznych przetrzymywanych jest zaledwie około 50 kotów czarnołapych, z czego około 20 znajduje się w Stanach Zjednoczonych, a kilka jest w rękach prywatnych.
Koty czarnołape mają trudności z adaptacją do życia w niewoli i słabo się rozmnażają. Wiele ogrodów zoologicznych prowadzi specjalne programy hodowlane, aby zachować różnorodność genetyczną i zminimalizować ryzyko chowu wsobnego. Jednym z wiodących ośrodków hodowlanych kotów czarnołapych jest zoo w Wuppertalu, gdzie z powodzeniem rozmnażają się one od 1957 roku. To właśnie tam prowadzona jest ich międzynarodowa księga rodowodowa.
W 2011 roku kotka czarnołapa urodziła dwa kocięta poprzez sztuczną inseminację w Centrum Badań nad Gatunkami Zagrożonymi w Ameryce. W 2012 roku, w tym samym ośrodku, zarodki wszczepiono zwykłej kotce domowej, która pomyślnie donosiła ciążę i urodziła jedno kocię czarnołape.
Hybrydy kota czarnonogiego
Odnotowano udane krzyżowanie kota czarnołapego z kotami wydmowymi i domowymi. Takie eksperymenty stanowią zagrożenie dla istnienia gatunku, ale nie powstrzymało to hodowców przed próbami wyhodowania kota domowego o podobnym wzorze. Jest prawdopodobne, że świat felinologii wkrótce wzbogaci się o kolejną interesującą rasę.
Osoby pragnące mieć cętkowanego kota o wzorze podobnym do afrykańskiego kota czarnołapego mogą rozważyć następujące rasy: Ocicat, Kalifornia Lśni, kot bengalski, Kanaani, Arabski Mau, Egipski Mau Lub Serengeti.
Gdzie kupić afrykańskiego kota czarnonogiego
Wielu miłośników egzotycznych zwierząt chciałoby mieć tego uroczego dzikiego kota jako pupila, ale zakup kociaka jest dość trudny. I nie chodzi tylko o cenę. To rzadkie zwierzę jest zagrożone wyginięciem, a jego posiadanie i hodowla podlegają ścisłym regulacjom. Według niektórych szacunków cena kota czarnołapego wynosi 10 000–15 000 dolarów.
Zdjęcia
Galeria zawiera zdjęcia afrykańskich kotów czarnołapych w ich naturalnym środowisku oraz w ogrodach zoologicznych.
Przeczytaj także:
Dodaj komentarz